´╗┐
Środa, 13 listopad 2019
Imieniny Stanis│awa, Miko│aja, Krystyny
19:24

Położenie geograficzne

Gmina S─Öpólno Kraje┼äskie licz─ůca 16 250 mieszka┼äców po┼éo┼╝ona jest w powiecie s─Öpole┼äskim, w pó┼énocno-zachodniej cz─Ö┼Ťci województwa kujawsko-pomorskiego. Ca┼éym swoim obszarem 22 918 ha nale┼╝y do Pojezierza Kraje┼äskiego. Miasto S─Öpólno Kraje┼äskie, licz─ůce 9 370 mieszka┼äców, o powierzchni 579 ha po┼éo┼╝one jest nad Jeziorem S─Öpole┼äskim, w dolinie rzeki S─Öpolny, na pó┼énocny zachód od Bydgoszczy (64 km). Nazwa miasta pochodzi od pras┼éowia┼äskiego wyrazu s─ůpolbje (forma zrekonstruowana, brak potwierdzenia w ┼║ród┼éach) = 'styk kilku pól, okolica równinna', pierwotnie S─Öpólno by┼éo po┼éo┼╝one w dolinie nadjeziornej i nadrzecznej, a z czasem rozwija┼éo si─Ö na wysokim brzegu jeziora i rzeki. Nazwa rzeki S─Öpolna zanotowana zosta┼éa w 1345 roku (Sampolna). Krajna jest nazw─ů topograficzn─ů oznaczaj─ůc─ů obszar krainny, peryferyjny, z brzegu - na skraju. Osadnicy wielkopolscy, czyli Polanie, tak okre┼Ťlili ten ich kolonijny teren, ziemi─Ö le┼╝─ůc─ů na skraju Wielkopolski.
Pojezierze Kraje┼äskie - zwane równie┼╝ Wysoczyzn─ů Kraje┼äsk─ů - region naturalny po┼éo┼╝ony mi─Ödzy 53st. 05', a 53st. 50' szeroko┼Ťci geograficznej pó┼énocnej oraz mi─Ödzy 16st. 45' a 17st. 50' szeroko┼Ťci wschodniej.Obejmuje po┼éudniow─ů cz─Ö┼Ť─ç Pojezierza Po┼éudniowopomorskiego, mi─Ödzy Gwd─ů na zachód, Noteci─ů na po┼éudnie i Brd─ů na wschód. Powierzchnia pojezierza wynosi 4.378 km2 Urozmaicony krajobraz z kilkoma zespo┼éami wa┼éów morenowych, przeci─Öty rynnami z licznymi, jeziorami. Wzgórza moren czo┼éowych s─ů najwy┼╝sze na zachód k. Z┼éotowa (208 m) i pó┼énoc k.Cz┼éuchowa (223 m).


Pod wzgl─Ödem fizyczno-geograficznym, gmina po┼éo┼╝ona jest w obszarze mezoregionu Pojezierza Kraje┼äskiego, wchodz─ůcego w sk┼éad makroregionu Pojezierzy Po┼éudniowopom. Rze┼║ba terenu gminy ma charakter m┼éodoglacjalny. Zosta┼éa ukszta┼étowana w czasie ostatniego zlodowacenia, oko┼éo 16,5 tys. lat temu. Gmina charakteryzuje si─Ö zró┼╝nicowaniem rze┼║by, któr─ů tworz─ů ró┼╝ne formy zarówno akumulacyjnej, jak i erozyjnej dzia┼éalno┼Ťci glacjalnej i fluwioglacjalnej. Najpowszechniej wyst─Öpuj─ůc─ů form─ů s─ů p┼éaskie i faliste równiny morenowe oraz sandrowe. Ta druga forma jest szczególnie rozleg┼éa w zachodniej, poro┼Ťni─Ötej lasem, cz─Ö┼Ťci gminy (okolice Dziechowa - Zale┼Ťniaka). G┼éówn─ů form─ů erozyjn─ů jest dolina rzeki S─Öpolenki, biegn─ůca równole┼╝nikowo w ┼Ťrodkowej cz─Ö┼Ťci gminy. Poni┼╝ej S─Öpólna (na wschód od miasta) charakteryzuje si─Ö ona dosy─ç stromymi zboczami. W rynnie zajmowanej przez dolin─Ö rzeki po┼éo┼╝one s─ů najwi─Öksze jeziora na terenie gminy - Lutowskie i S─Öpole┼äskie. W pó┼énocnej cz─Ö┼Ťci gminy równina morenowa poprzecinana jest mniejszymi dolinami cieków, szczególnie na pó┼énoc od W┼éo┼Ťciborza. Spo┼Ťród innych form morfologicznych, na uwag─Ö zas┼éuguj─ů: ozy - w okolicach Komierowa, Niechorza i ┼Üwidwia oraz kemy - na po┼éudnie od W┼éo┼Ťciborza oraz w Zbo┼╝u - na pograniczu z gmin─ů Wi─Öcbork.
W przeciwie┼ästwie do s─ůsiednich gmin, niezbyt cz─Öste s─ů równiny o genezie organicznej -powsta┼ée z zarastania jezior. Spotyka si─Ö je g┼éównie na po┼éudniu gminy - w okolicach Niechorza, Siedliska, ┼Üwidwia, Wi┼Ťniewy. W pó┼énocno-wschodniej cz─Ö┼Ťci (okolice Zalesia i Wilkowa) forma taka jest zwi─ůzana z dolin─ů Kamionki, która jednak tylko w niewielkim fragmencie le┼╝y na terenie gminy. Pomimo lokalnie du┼╝ych ró┼╝nic w wysoko┼Ťci terenu (du┼╝e wysoko┼Ťci wzgl─Ödne), skrajne warto┼Ťci wysoko┼Ťci bezwzgl─Ödnych nie wykazuj─ů du┼╝ej rozpi─Öto┼Ťci. Wi─Ökszo┼Ť─ç powierzchni gminy le┼╝y na wysoko┼Ťci oko┼éo 110 - 120 m npm. W cz─Ö┼Ťci zachodniej wysoko┼Ťci cz─Östo przekraczaj─ů 120 m npm, a jednostkowe wyniesienia przekraczaj─ů 140 m npm. Podobn─ů wysoko┼Ť─ç notuje si─Ö na po┼éudniowy-wschód od miasta (147 m npm). Najni┼╝ej po┼éo┼╝ony punkt, w dolinie S─Öpolenki, le┼╝y na wysoko┼Ťci oko┼éo 102 m npm, ró┼╝nica wysoko┼Ťci pomi─Ödzy punktami ekstremalnymi, wynosi wi─Öc oko┼éo 45 m.
(┼║ród┼éo Strategia Rozwoju Gminy)
Ilość odsłon 9740560
´╗┐